หมวด
๓ สิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทย
CHAPTER III
: Rights
and Liberties of the Thai People
มาตรา
๒๖ การใช้อำนาจโดยองค์กรของรัฐทุกองค์กร ต้องคำนึงถึง
ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ และเสรีภาพตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญนี้
Section
26. In exercising powers of all State authorities,
regard shall be had to human dignity, rights and liberties
in accordance with the provisions of this Constitution.
มาตรา
๒๗ สิทธิและเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญนี้รับรองไว้โดยชัดแจ้ง
โดยปริยาย หรือโดยคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ย่อมได้รับความคุ้มครอง
และผูกพัน รัฐสภา คณะรัฐมนตรี ศาล และองค์กรอื่นของรัฐโดยตรงในการตรากฎหมาย
การใช้บังคับกฎหมาย และการตีความกฎหมายทั้งปวง
Section
27. Rights and liberties recognised by this Constitution
expressly, by implication or by decisions of the Constitutional
Court shall be protected and directly binding on the National
Assembly, the Council of Ministers, Courts and other State
organs in enacting, applying and interpreting laws.
มาตรา
๒๘ บุคคลย่อมอ้างศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์หรือใช้สิทธิและ
เสรีภาพของตนได้เท่าที่ไม่ละเมิดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลอื่น
ไม่เป็นปฏิปักษ์ต่อ
รัฐธรรมนูญ หรือไม่ขัดต่อศีลธรรมอันดีของประชาชน
บุคคลซึ่งถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญนี้รับรองไว้
สามารถ
ยกบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญนี้เพื่อใช้สิทธิทางศาลหรือยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้คดีในศาลได้
Section
28. A person can invoke human dignity or exercise
his or her rights and liberties in so far as it is not
in violation of rights and liberties of other persons
or contrary to this Constitution or good morals.
A person whose
rights and liberties recognised by this Constitution are
violated can invoke the provisions of this Constitution
to bring a lawsuit or to defend himself or herself in
the court.
มาตรา
๒๙ การจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลที่รัฐธรรมนูญรับรองไว้
จะกระทำมิได้ เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะเพื่อการที่
รัฐธรรมนูญนี้กำหนดไว้และเท่าที่จำเป็นเท่านั้น และจะกระทบกระเทือนสาระสำคัญ
แห่งสิทธิและเสรีภาพนั้นมิได้
กฎหมายตามวรรคหนึ่งต้องมีผลใช้บังคับเป็นการทั่วไปและไม่มุ่งหมายให้ใช้
บังคับแก่กรณีใดกรณีหนึ่งหรือแก่บุคคลใดบุคคลหนึ่งเป็นการเจาะจง
ทั้งต้องระบุบทบัญญัติ
แห่งรัฐธรรมนูญที่ให้อำนาจในการตรากฎหมายนั้นด้วย
บทบัญญัติวรรคหนึ่งและวรรคสองให้นำมาใช้บังคับกับกฎหรือข้อบังคับ
ที่ออกโดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายด้วย โดยอนุโลม
Section
29.
The restriction
of such rights and liberties as recognised by the Constitution
shall not be imposed on a person except by virtue of provisions
of the law specifically enacted for the purpose determined
by this Constitution and only to the extent of necessity
and provided that it shall not affect the essential substances
of such rights and liberties.
The law under
paragraph one shall be of general application and shall
not be intended to apply to any particular case or person;
provided that the provision of the Constitution authorising
its enactment shall also be mentioned therein.
The provisions
of paragraph one and paragraph two shall apply mutatis
mutandis to rules or regulations issued by virtue of the
provisions of the law.
มาตรา
๓๐ บุคคลย่อมเสมอกันในกฎหมายและได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายเท่าเทียมกัน
ชายและหญิงมีสิทธิเท่าเทียมกัน
การเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อบุคคลเพราะเหตุแห่งความแตกต่างในเรื่องถิ่นกำเนิด
เชื้อชาติ ภาษา เพศ อายุ สภาพทางกายหรือสุขภาพ สถานะของบุคคล
ฐานะทางเศรษฐกิจหรือสังคม ความเชื่อทางศาสนา การศึกษาอบรม
หรือความคิดเห็นทางการเมืองอันไม่ขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ
จะกระทำมิได้
มาตรการที่รัฐกำหนดขึ้นเพื่อขจัดอุปสรรคหรือส่งเสริมให้บุคคลสามารถใช้สิทธิ
และเสรีภาพได้เช่นเดียวกับบุคคลอื่น ย่อมไม่ถือเป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม
ตามวรรคสาม
Section
30. All persons are equal before the law and
shall enjoy equal protection under the law.
Men and women
shall enjoy equal rights.
Unjust discrimination
against a person on the grounds of the difference in origin,
race, language, sex, age, physical or health condition,
personal status, economic or social standing, religious
belief, education or constitutionally political view,
shall not be permitted.
Measures determined
by the State in order to eliminate obstacle to or to promote
persons' ability to exercise their rights and liberties
as other persons shall not be deemed as unjust discrimination
under paragraph three.
มาตรา
๓๑ บุคคลย่อมมีสิทธิและเสรีภาพในชีวิตและร่างกาย
การทรมาน ทารุณกรรม หรือการลงโทษด้วยวิธีการโหดร้ายหรือไร้มนุษยธรรม
จะกระทำมิได้ แต่การลงโทษประหารชีวิตตามที่กฎหมายบัญญัติ
ไม่ถือว่าเป็นการลงโทษด้วยวิธีการโหดร้ายหรือไร้มนุษยธรรมตามความในวรรคนี้
การจับ
คุมขัง ตรวจค้นตัวบุคคล หรือการกระทำใดอันกระทบต่อสิทธิ
และเสรีภาพตามวรรคหนึ่ง จะกระทำมิได้ เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
Section
31. A person shall enjoy the right and liberty
in his or her life and person. A torture, brutal act,
or punishment by a cruel or inhumane means shall not be
permitted; provided, however, that punishment by death
penalty as provided by law shall not be deemed the punishment
by a cruel or inhumane means under this paragraph.
No arrest,
detention or search of person or act affecting the right
and liberty under paragraph one shall not be made except
by virtue of the law.
มาตรา
๓๒ บุคคลจะไม่ต้องรับโทษอาญา เว้นแต่จะได้กระทำการอันกฎหมายที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทำนั้นบัญญัติเป็นความผิดและกำหนดโทษไว้
และโทษที่จะลงแก่บุคคลนั้นจะหนักกว่าโทษที่กำหนดไว้ในกฎหมายที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทำความผิดมิได้
Section
32. No person shall be inflicted with a criminal
punishment unless he or she has committed an act which
the law in force at the time of commission provides to
be an offence and imposes a punishment therefor, and the
punishment to be inflicted on such person shall not be
heavier than that provided by the law in force at the
time of the commission of the offence.
มาตรา
๓๓ ในคดีอาญา ต้องสันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีความผิด
ก่อนมีคำพิพากษาอันถึงที่สุดแสดงว่าบุคคลใดได้กระทำความผิด
จะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระทำความผิดมิได้
Section
33. The suspect or the accused in a criminal
case shall be presumed innocent.
Before the
passing of a final judgement convicting a person of having
committed an offence, such person shall not be treated
as a convict.
มาตรา
๓๔ สิทธิของบุคคลในครอบครัว เกียรติยศ ชื่อเสียง
หรือความเป็นอยู่ส่วนตัว ย่อมได้รับความคุ้มครอง
การกล่าวหรือไขข่าวแพร่หลาย
ซึ่งข้อความหรือภาพไม่ว่าด้วยวิธีใดไปยังสาธารณชน อันเป็นการละเมิดหรือกระทบถึงสิทธิของบุคคลในครอบครัว
เกียรติยศ ชื่อเสียง หรือความเป็นอยู่ส่วนตัว จะกระทำมิได้
เว้นแต่กรณีที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณชน
Section
34. A person's family rights, dignity, reputation
or the right of privacy shall be protected.
The assertion
or circulation of a statement or picture in any manner
whatsoever to the public, which violates or affects a
person's family rights, dignity, reputation or the right
of privacy, shall not be made except for the case which
is beneficial to the public.
มาตรา
๓๕ บุคคลย่อมมีเสรีภาพในเคหสถาน
บุคคลย่อมได้รับความคุ้มครองในการที่จะอยู่อาศัยและครอบครองเคหสถานโดยปกติสุข
การเข้าไปในเคหสถานโดยปราศจากความยินยอมของผู้ครอบครอง หรือการตรวจค้นเคหสถาน
จะกระทำมิได้ เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
Section
35. A person shall enjoy the liberty of dwelling.
A person is
protected for his or her peaceful habitation in and for
possession of his or her dwelling place. The entry into
a dwelling place without consent of its possessor or the
search thereof shall not be made except by virtue of the
law.
มาตรา
๓๖ บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการเดินทางและมีเสรีภาพในการเลือกถิ่นที่อยู่ภายในราชอาณาจักร
การจำกัดเสรีภาพตามวรรคหนึ่งจะกระทำมิได้
เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะเพื่อความมั่นคงของรัฐ
ความสงบเรียบร้อย หรือสวัสดิภาพของประชาชน การผังเมือง หรือเพื่อสวัสดิภาพของผู้เยาว์
การเนรเทศบุคคลผู้มีสัญชาติไทยออกนอกราชอาณาจักร
หรือห้ามมิให้บุคคลผู้มีสัญชาติไทยเข้ามาในราชอาณาจักร จะกระทำมิได้
Section
36. A person shall enjoy the liberty of travelling
and the liberty of making the choice of his or her residence
within the Kingdom.
The restriction
on such liberties under paragraph one shall not be imposed
except by virtue of the law specifically enacted for maintaining
the security of the State, public order, public welfare,
town and country planing or welfare of the youth.
No person of
Thai nationality shall be deported or prohibited from
entering the Kingdom.
มาตรา
๓๗ บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการสื่อสารถึงกันโดยทางที่ชอบด้วยกฎหมาย
การตรวจ
การกัก หรือการเปิดเผยสิ่งสื่อสารที่บุคคลมีติดต่อถึงกัน
รวมทั้งการ
กระทำด้วยประการอื่นใดเพื่อให้ล่วงรู้ถึงข้อความในสิ่งสื่อสารทั้งหลายที่บุคคลมีติดต่อถึงกันจะกระทำมิได้
เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะเพื่อรักษาความมั่นคงของรัฐ
หรือเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน
Section
37. A person shall enjoy the liberty of communication
by lawful means.
The censorship,
detention or disclosure of communication between persons
including any other act disclosing a statement in the
communication between persons shall not be made except
by virtue of the provisions of the law specifically enacted
for security of the State or maintaining public order
or good morals.
มาตรา
๓๘ บุคคลย่อมมีเสรีภาพบริบูรณ์ในการนับถือศาสนา
นิกายของศาสนา หรือลัทธินิยมในทางศาสนา และย่อมมีเสรีภาพในการปฏิบัติตามศาสนบัญญัติ
หรือปฏิบัติพิธีกรรมตามความเชื่อถือของตน เมื่อไม่เป็นปฏิปักษ์ต่อหน้าที่ของพลเมือง
และไม่เป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน
ในการใช้เสรีภาพดังกล่าวตามวรรคหนึ่ง
บุคคลย่อมได้รับความคุ้มครองมิให้รัฐกระทำการใดๆ อันเป็นการรอนสิทธิหรือเสียประโยชน์อันควรมีควรได้เพราะเหตุที่นับถือศาสนา
นิกายของศาสนา ลัทธินิยมในทางศาสนา หรือปฏิบัติตามศาสนบัญญัติ
หรือปฏิบัติพิธีกรรมตามความเชื่อถือแตกต่างจากบุคคลอื่น
Section
38. A person shall enjoy full liberty to profess
a religion, a religious sect or creed, and observe religious
precepts or exercise a form of worship in accordance with
his or her belief; provided that it is not contrary to
his or her civic duties, public order or good morals.
In exercising
the liberty referred to in paragraph one, a person is
protected from any act of the State, which is derogatory
to his or her rights or detrimental to his or her due
benefits on the grounds of professing a religion, a religious
sect or creed or observing religious precepts or exercising
a form of worship in accordance with his or her different
belief from that of others.
มาตรา
๓๙ บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การพูด
การเขียน การพิมพ์ การโฆษณา และการสื่อความหมายโดยวิธีอื่น
การจำกัดเสรีภาพตามวรรคหนึ่งจะกระทำมิได้
เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะเพื่อรักษาความมั่นคงของรัฐ
เพื่อคุ้มครองสิทธิ เสรีภาพ เกียรติยศ ชื่อเสียง สิทธิในครอบครัวหรือความเป็นอยู่ส่วนตัวของบุคคลอื่น
เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือเพื่อป้องกันหรือระงับความเสื่อมทรามทางจิตใจหรือสุขภาพของประชาชน
การสั่งปิดโรงพิมพ์
สถานีวิทยุกระจายเสียง หรือสถานีวิทยุโทรทัศน์ เพื่อลิดรอนเสรีภาพตามมาตรานี้
จะกระทำมิได้
การให้นำข่าวหรือบทความไปให้เจ้าหน้าที่ตรวจก่อนนำไปโฆษณาในหนังสือพิมพ์
สิ่งพิมพ์ วิทยุกระจายเสียง หรือวิทยุโทรทัศน์ จะกระทำมิได้
เว้นแต่จะกระทำในระหว่างเวลาที่ประเทศอยู่ในภาวะการสงครามหรือการรบ
แต่ทั้งนี้จะต้องกระทำโดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายซึ่งได้ตราขึ้นตามความในวรรคสอง
เจ้าของกิจการหนังสือพิมพ์หรือสื่อมวลชนอื่นต้องเป็นบุคคลสัญชาติไทย
ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
การให้เงินหรือทรัพย์สินอย่างอื่นอุดหนุนหนังสือพิมพ์หรือสื่อมวลชนอื่นของเอกชน
รัฐจะกระทำมิได้
Section
39. A person shall enjoy the liberty to express
his or her opinion, make speeches, write, print, publicise,
and make expression by other means.
The restriction
on liberty under paragraph one shall not be imposed except
by virtue of the provisions of the law specifically enacted
for the purpose of maintaining the security of the State,
safeguarding the rights, liberties, dignity, reputation,
family or privacy rights of other person, maintaining
public order or good morals or preventing the deterioration
of the mind or health of the public.
The closure
of a pressing house or a radio or television station in
deprivation of the liberty under this section shall not
be made. The censorship by a competent official of news
or articles before their publication in a newspaper, printed
matter or radio or television broadcasting shall not be
made except during the time when the country is in a state
of war or armed conflict; provided that it must be made
by virtue of the law enacted under the provisions of paragraph
two.
The owner of
a newspaper or other mass media business shall be a Thai
national as provided by law.
No grant of
money or other properties shall be made by the State as
subsidies to private newspapers or other mass media.
มาตรา
๔๐ คลื่นความถี่ที่ใช้ในการส่งวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน์ และวิทยุโทรคมนาคม เป็นทรัพยากรสื่อสารของชาติเพื่อประโยชน์สาธารณะ
ให้มีองค์กรของรัฐที่เป็นอิสระทำหน้าที่จัดสรรคลื่นความถี่ตามวรรคหนึ่ง
และกำกับดูแลการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคม ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
การดำเนินการตามวรรคสองต้องคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของประชาชนในระดับชาติและระดับท้องถิ่น
ทั้งในด้านการศึกษา วัฒนธรรม ความมั่นคงของรัฐ และประโยชน์สาธารณะอื่น
รวมทั้งการแข่งขันโดยเสรีอย่างเป็นธรรม
Section
40. Transmission frequencies for radio or television
broadcasting and radio telecommunication are national
communication resources for public interest.
There shall
be an independent regulatory body having the duty to distribute
the frequencies under paragraph one and supervise radio
or television broadcasting and telecommunication businesses
as provided by law.
In carrying
out the act under paragraph two, regard shall be had to
utmost public benefit at national and local levels in
education, culture, State security, and other public interests
including fair and free competition.
มาตรา
๔๑ พนักงานหรือลูกจ้างของเอกชนที่ประกอบกิจการหนังสือพิมพ์
วิทยุกระจายเสียง หรือวิทยุโทรทัศน์ ย่อมมีเสรีภาพในการเสนอข่าวและแสดงความคิดเห็นภายใต้ข้อจำกัดตามรัฐธรรมนูญ
โดยไม่ตกอยู่ภายใต้อาณัติของหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ
รัฐวิสาหกิจ หรือเจ้าของกิจการนั้น แต่ต้องไม่ขัดต่อจรรยาบรรณแห่งการประกอบวิชาชีพ
ข้าราชการ
พนักงาน หรือลูกจ้างของหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ
ในกิจการวิทยุกระจายเสียงหรือวิทยุโทรทัศน์ ย่อมมีเสรีภาพเช่นเดียวกับพนักงานหรือลูกจ้างของเอกชนตามวรรคหนึ่ง
Section
41. Officials or employees in a private sector
undertaking newspaper or radio or television broadcasting
businesses shall enjoy their liberties to present news
and express their opinions under the constitutional restrictions
without the mandate of any State agency, State enterprise
or the owner of such businesses; provided that it is not
contrary to their professional ethics.
Government
officials, officials or employees of a State agency or
State enterprise engaging in the radio or television broadcasting
business enjoy the same liberties as those enjoyed by
officials or employees under paragraph one.
มาตรา
๔๒ บุคคลย่อมมีเสรีภาพในทางวิชาการ
การศึกษาอบรม
การเรียนการสอน การวิจัย และการเผยแพร่งานวิจัยตามหลักวิชาการ
ย่อมได้รับความคุ้มครอง ทั้งนี้ เท่าที่ไม่ขัดต่อหน้าที่ของพลเมืองหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน
Section
42. A person shall enjoy an academic freedom.
Education,
training, learning, teaching, researching and disseminating
such research according to academic principles shall be
protected; provided that it is not contrary to his or
her civic duties or good morals.
มาตรา
๔๓ บุคคลย่อมมีสิทธิเสมอกันในการรับการศึกษาขั้นพื้นฐานไม่น้อยกว่าสิบสองปีที่รัฐจะต้องจัดให้อย่างทั่วถึง
และมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย
การจัดการศึกษาอบรมของรัฐต้องคำนึงถึงการมีส่วนร่วมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและเอกชน
ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
การจัดการศึกษาอบรมขององค์กรวิชาชีพและเอกชนภายใต้การกำกับดูแลของรัฐ
ย่อมได้รับความคุ้มครอง ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
Section
43. A person shall enjoy an equal right to receive
the fundamental education for the duration of not less
than twelve years which shall be provided by the State
thoroughly, up to the quality, and without charge.
In providing
education by the State, regard shall be had to participation
of local government organisations and the private sector
as provided by law.
The provision
of education by professional organisations and the private
sector under the supervision of the State shall be protected
as provided by law.
มาตรา
๔๔
บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ
การจำกัดเสรีภาพตามวรรคหนึ่งจะกระทำมิได้
เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะในกรณีการชุมนุมสาธารณะ
และเพื่อคุ้มครองความสะดวกของประชาชนที่จะใช้ที่สาธารณะ
หรือเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในระหว่างเวลาที่ประเทศอยู่ในภาวะการสงคราม
หรือในระหว่างเวลาที่มีประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน หรือประกาศใช้กฎอัยการศึก
Section
44. A person shall enjoy the liberty to assemble
peacefully and without arms.
The restriction
on such liberty under paragraph one shall not be imposed
except by virtue of the law specifically enacted for the
case of public assembling and for securing public convenience
in the use of public places or for maintaining public
order during the time when the country is in a state of
war, or when a state of emergency or martial law is declared.
มาตรา
๔๕ บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการรวมกันเป็นสมาคม สหภาพ
สหพันธ์ สหกรณ์ กลุ่มเกษตรกร องค์การเอกชน หรือหมู่คณะอื่น
การจำกัดเสรีภาพตามวรรคหนึ่งจะกระทำมิได้
เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะเพื่อคุ้มครองประโยชน์ส่วนรวมของประชาชน
เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือเพื่อป้องกันมิให้มีการผูกขาดตัดตอนในทางเศรษฐกิจ
Section
45. A person shall enjoy the liberty to unite
and form an association, a union, league, co-operative,
farmer group, private organisation or any other group.
The restriction
on such liberty under paragraph one shall not be imposed
except by virtue of the law specifically enacted for protecting
the common interest of the public, maintaining public
order or good morals or preventing economic monopoly.
มาตรา
๔๖ บุคคลซึ่งรวมกันเป็นชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมย่อมมีสิทธิอนุรักษ์
หรือฟื้นฟูจารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปะหรือวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่นและของชาติ
และมีส่วนร่วมในการจัดการ การบำรุงรักษา และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืน
ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
Section
46. Persons so assembling as to be a traditional
community shall have the right to conserve or restore
their customs, local knowledge, arts or good culture of
their community and of the nation and participate in the
management, maintenance, preservation and exploitation
of natural resources and the environment in a balanced
fashion and persistently as provided by law.
มาตรา
๔๗
บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการรวมกันจัดตั้งเป็นพรรคการเมืองเพื่อสร้างเจตนารมณ์ทางการเมืองของประชาชน
และเพื่อดำเนินกิจการในทางการเมืองให้เป็นไปตามเจตนารมณ์นั้น
ตามวิถีทางการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญนี้
การจัดองค์กรภายใน
การดำเนินกิจการ และข้อบังคับของพรรคการเมือง ต้องสอดคล้องกับหลักการพื้นฐานของการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรซึ่งเป็นสมาชิกของพรรคการเมือง
กรรมการบริหารของพรรคการเมือง หรือสมาชิกพรรคการเมืองตามจำนวนที่กำหนดในกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง
ซึ่งเห็นว่ามติหรือข้อบังคับในเรื่องใดของพรรคการเมืองที่ตนเป็นสมาชิกอยู่นั้น
จะขัดต่อสถานะและการปฏิบัติหน้าที่ของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรตามรัฐธรรมนูญนี้
หรือขัดหรือแย้งกับหลักการพื้นฐานแห่งการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
มีสิทธิร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัย
ในกรณีที่ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่ามติ
หรือข้อบังคับดังกล่าวขัดหรือแย้งกับหลักการพื้นฐานแห่งการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
ให้มติหรือข้อบังคับนั้นเป็นอันยกเลิกไป
Section
47. A person shall enjoy the liberty to unite
and form a political party for the purpose of making political
will of the people and carrying out political activities
in fulfilment of such will through the democratic regime
of government with the King as Head of the State as provided
in this Constitution.
The internal
organisation, management and regulations of a political
party shall be consistent with fundamental principles
of the democratic regime of government with the King as
Head of the State.
Members of
the House of Representatives who are members of a political
party, members of the Executive Committee of a political
party, or members of a political party, of not less than
the number prescribed by the organic law on political
parties shall, if of the opinion that their political
party's resolution or regulation on any matter is contrary
to the status and performance of duties of a member of
the House of Representatives under this Constitution or
contrary to or inconsistent with fundamental principles
of the democratic regime of government with the King as
Head of the State, have the right to refer it to the Constitutional
Court for decision thereon.
In the case
where the Constitutional Court decides that such resolution
or regulation is contrary to or inconsistent with fundamental
principles of the democratic regime of government with
the King as Head of the State, such resolution or regulation
shall lapse.
มาตรา
๔๘
สิทธิของบุคคลในทรัพย์สินย่อมได้รับความคุ้มครอง ขอบเขตแห่งสิทธิและการจำกัดสิทธิเช่นว่านี้
ย่อมเป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ
การสืบมรดกย่อมได้รับความคุ้มครอง
สิทธิของบุคคลในการสืบมรดกย่อมเป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ
Section
48. The property right of a person is protected.
The extent and the restriction of such right shall be
in accordance with the provisions of the law.
The succession
is protected. The right of succession of a person shall
be in accordance with the provisions of the law.
มาตรา
๔๙ การเวนคืนอสังหาริมทรัพย์จะกระทำมิได้ เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะเพื่อการอันเป็นสาธารณูปโภค
การอันจำเป็นในการป้องกันประเทศ การได้มาซึ่งทรัพยากรธรรมชาติ
การผังเมือง การส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม การพัฒนาการเกษตรหรือการอุตสาหกรรม
การปฏิรูปที่ดิน หรือเพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างอื่น และต้องชดใช้ค่าทดแทนที่เป็นธรรมภายในเวลาอันควรแก่เจ้าของตลอดจนผู้ทรงสิทธิบรรดาที่ได้รับความเสียหายในการเวนคืนนั้น
ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
การกำหนดค่าทดแทนตามวรรคหนึ่ง
ต้องกำหนดให้อย่างเป็นธรรมโดยคำนึงถึงราคาที่ซื้อขายกันตามปกติ
การได้มา สภาพ และที่ตั้งของอสังหาริมทรัพย์ และความเสียหายของผู้ถูกเวนคืน
กฎหมายเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ต้องระบุวัตถุประสงค์แห่งการเวนคืน
และกำหนดระยะเวลาการเข้าใช้อสังหาริมทรัพย์ไว้ให้ชัดแจ้ง
ถ้ามิได้ใช้เพื่อการนั้น ภายในระยะเวลาที่กำหนดดังกล่าว
ต้องคืนให้เจ้าของเดิมหรือทายาท
การคืนอสังหาริมทรัพย์ให้เจ้าของเดิมหรือทายาทตามวรรคสาม
และการเรียกคืนค่าทดแทนที่ชดใช้ไป ให้เป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ
Section
49. The expropriation of immovable property shall
not be made except by virtue of the law specifically enacted
for the purpose of public utilities, necessary national
defence, exploitation of national resources, town and
country planning, promotion and preservation of the quality
of the environment, agricultural or industrial development,
land reform, or other public interests, and fair compensation
shall be paid in due time to the owner thereof as well
as to all persons having the rights thereto, who suffer
loss by such expropriation, as provided by law.
The amount
of compensation under paragraph one shall be fairly assessed
with due regard to the normal purchase price, mode of
acquisition, nature and situation of the immovable property,
and loss of the person whose property or right thereto
is expropriated.
The law on
expropriation of immovable property shall specify the
purpose of the expropriation and shall clearly determine
the period of time to fulfil that purpose. If the immovable
property is not used to fulfil such purpose within such
period of time, it shall be returned to the original owner
or his or her heir.
The return
of immovable property to the original owner or his or
her heir under paragraph three and the claim of compensation
paid shall be in accordance with the provisions of the
law.
มาตรา
๕๐ บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการประกอบกิจการหรือประกอบอาชีพ
และการแข่งขันโดยเสรีอย่างเป็นธรรม
การจำกัดเสรีภาพตามวรรคหนึ่งจะกระทำมิได้
เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะเพื่อประโยชน์ในการรักษาความมั่นคงของรัฐ
หรือเศรษฐกิจของประเทศ การคุ้มครองประชาชนในด้านสาธารณูปโภค
การรักษาความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน การจัดระเบียบการประกอบอาชีพ
การคุ้มครองผู้บริโภค การผังเมือง การรักษาทรัพยากรธรรมชาติหรือสิ่งแวดล้อม
สวัสดิภาพของประชาชน หรือเพื่อป้องกันการผูกขาด หรือขจัดความไม่เป็นธรรมในการแข่งขัน
Section
50. A person shall enjoy the liberties to engage
in an enterprise or an occupation and to undertake a fair
and free competition.
The restriction
on such liberties under paragraph one shall not be imposed
except by virtue of the law specifically enacted for maintaining
the security and safety of the State or economy of the
country, protecting the public in regard to public utilities,
maintaining public order and good morals, regulating the
engagement in an occupation, consumer protection, town
and country planning, preserving natural resources or
the environment, public welfare, preventing monopoly,
or eliminating unfair competition.
มาตรา
๕๑
การเกณฑ์แรงงานจะกระทำมิได้ เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะเพื่อประโยชน์ในการป้องปัดภัยพิบัติสาธารณะอันมีมาเป็นการฉุกเฉิน
หรือโดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายซึ่งให้กระทำได้ในระหว่างเวลาที่ประเทศอยู่ในภาวะการสงครามหรือการรบ
หรือในระหว่างเวลาที่มีประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินหรือประกาศใช้กฎอัยการศึก
Section
51. Forced labour shall not be imposed except
by virtue of the law specifically enacted for the purpose
of averting imminent public calamity or by virtue of the
law which provides for its imposition during the time
when the country is in a state of war or armed conflict,
or when a state of emergency or martial law is declared.
มาตรา
๕๒
บุคคลย่อมมีสิทธิเสมอกันในการรับบริการทางสาธารณสุขที่ได้มาตรฐาน
และผู้ยากไร้มีสิทธิได้รับการรักษาพยาบาลจากสถานบริการสาธารณสุขของรัฐโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
การบริการทางสาธารณสุขของรัฐต้องเป็นไปอย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพ
โดยจะต้องส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและเอกชนมีส่วนร่วมด้วยเท่าที่จะกระทำได้
การป้องกันและขจัดโรคติดต่ออันตราย
รัฐต้องจัดให้แก่ประชาชนโดยไม่คิดมูลค่าและทันต่อเหตุการณ์
ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
Section
52. A person shall enjoy an equal right to receive
standard public health service, and the indigent shall
have the right to receive free medical treatment from
public health centres of the State, as provided by law.
The public
health service by the State shall be provided thoroughly
and efficiently and, for this purpose, participation by
local government organisations and the private sector
shall also be promoted insofar as it is possible.
The State shall
prevent and eradicate harmful contagious diseases for
the public without charge, as provided by law.
มาตรา
๕๓
เด็ก เยาวชน และบุคคลในครอบครัว มีสิทธิได้รับความคุ้มครองโดยรัฐจากการใช้ความรุนแรง
และการปฏิบัติอันไม่เป็นธรรม
เด็กและเยาวชนซึ่งไม่มีผู้ดูแล
มีสิทธิได้รับการเลี้ยงดูและการศึกษาอบรมจากรัฐ ทั้งนี้
ตามที่กฎหมายบัญญัติ
Section
53. Children, youth and family members shall
have the right to be protected by the State against violence
and unfair treatment.
Children and
youth with no guardian shall have the right to receive
care and education from the State, as provided by law.
มาตรา
๕๔ บุคคลซึ่งมีอายุเกินหกสิบปีบริบูรณ์และไม่มีรายได้เพียงพอแก่การยังชีพมีสิทธิได้รับความช่วยเหลือจากรัฐ
ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
Section
54. A person who is over sixty years of age and
has insufficient income shall have the right to receive
aids from the State, as provided by law.
มาตรา
๕๕
บุคคลซึ่งพิการหรือทุพพลภาพมีสิทธิได้รับสิ่งอำนวยความสะดวกอันเป็นสาธารณะ
และความช่วยเหลืออื่นจากรัฐ ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
Section
55. The disabled or handicapped shall have the
right to receive public conveniences and other aids from
the State, as provided by law.
มาตรา
๕๖
สิทธิของบุคคลที่จะมีส่วนร่วมกับรัฐและชุมชนในการบำรุงรักษาและการได้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ
และความหลากหลายทางชีวภาพ และในการคุ้มครอง ส่งเสริม และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
เพื่อให้ดำรงชีพอยู่ได้อย่างปกติและต่อเนื่องในสิ่งแวดล้อมที่จะไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพอนามัย
สวัสดิภาพ หรือคุณภาพชีวิตของตนย่อมได้รับความคุ้มครอง ทั้งนี้
ตามที่กฎหมายบัญญัติ
การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบอย่างรุนแรงต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม
จะกระทำมิได้ เว้นแต่จะได้ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม
รวมทั้งได้ให้องค์การอิสระซึ่งประกอบด้วยผู้แทนองค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม
ให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดำเนินการดังกล่าว ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
สิทธิของบุคคลที่จะฟ้องหน่วยราชการ
หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ ราชการส่วนท้องถิ่น หรือองค์กรอื่นของรัฐ
เพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง
ย่อมได้รับความคุ้มครอง
Section
56. The right of a person to give to the State
and communities participation in the preservation and
exploitation of natural resources and biological diversity
and in the protection, promotion and preservation of the
quality of the environment for usual and consistent survival
in the environment which is not hazardous to his or her
health and sanitary c ondition, welfare or quality of
life, shall be protected, as provided by law.
Any project
or activity which may seriously affect the quality of
the environment shall not be permitted, unless its impacts
on the quality of the environment have been studied and
evaluated and opinions of an independent organisation,
consisting of representatives from private environmental
organisations and from higher education institutions providing
studies in the environmental field, have been obtained
prior to the operation of such project or activity, as
provided by law.
The right of
a person to sue a State agency, State enterprise, local
government organisation or other State authority to perform
the duties as provided by law under paragraph one and
paragraph two shall be protected.
มาตรา
๕๗
สิทธิของบุคคลซึ่งเป็นผู้บริโภคย่อมได้รับความคุ้มครอง ทั้งนี้
ตามที่กฎหมายบัญญัติ
กฎหมายตามวรรคหนึ่งต้องบัญญัติให้มีองค์การอิสระซึ่งประกอบด้วยตัวแทนผู้บริโภคทำหน้าที่ให้ความเห็นในการตรากฎหมาย
กฎ และข้อบังคับ และให้ความเห็นในการกำหนดมาตรการต่าง ๆ
เพื่อคุ้มครองผู้บริโภค
Section
57. The right of a person as a consumer shall
be protected as provided by law.
The law under
paragraph one shall provide for an independent organisation
consisting of representatives of consumers for giving
opinions on the enactment and issuance of law, rules and
regulations and on the determination of various measures
for consumer protection.
มาตรา
๕๘
บุคคลย่อมมีสิทธิได้รับทราบข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะในครอบครองของหน่วยราชการ
หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ หรือราชการส่วนท้องถิ่น เว้นแต่การเปิดเผยข้อมูลนั้นจะกระทบต่อความมั่นคงของรัฐ
ความปลอดภัยของประชาชน หรือส่วนได้เสียอันพึงได้รับความคุ้มครองของบุคคลอื่น
ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
Section
58. A person shall have the right to get access
to public information in possession of a State agency,
State enterprise or local government organisation, unless
the disclosure of such information shall affect the security
of the State, public safety or interests of other persons
which shall be protected as provided by law.
มาตรา
๕๙
บุคคลย่อมมีสิทธิได้รับข้อมูล คำชี้แจง และเหตุผล จากหน่วยราชการ
หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ หรือราชการส่วนท้องถิ่น ก่อนการอนุญาติ
หรือการดำเนินโครงการหรือกิจกรรมใดที่อาจมีผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม
สุขภาพอนามัย คุณภาพชีวิต หรือส่วนได้เสียสำคัญอื่นใดที่เกี่ยวกับตนหรือชุมชนท้องถิ่น
และมีสิทธิแสดงความคิดเห็นของตนในเรื่องดังกล่าว ทั้งนี้
ตามกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนที่กฎหมายบัญญัติ
Section
59. A person shall have the right to receive
information, explanation and reason from a State agency,
State enterprise or local government organisation before
permission is given for the operation of any project or
activity which may affect the quality of the environment,
health and sanitary conditions, the quality of life or
any other material interest concerning him or her or a
local community and shall have the right to express his
or her opinions on such matters in accordance with the
public hearing procedure, as provided by law.
มาตรา
๖๐
บุคคลย่อมมีสิทธิมีส่วนร่วมในกระบวนการพิจารณาของเจ้าหน้าที่ของรัฐในการปฏิบัติราชการทางปกครองอันมีผล
หรืออาจมีผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของตน ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
Section
60. A person shall have the right to participate
in the decision-making process of State officials in the
performance of administrative functions which affect or
may affect his or her rights and liberties, as provided
by law.
มาตรา
๖๑
บุคคลย่อมมีสิทธิเสนอเรื่องราวร้องทุกข์และได้รับแจ้งผลการพิจารณาภายในเวลาอันสมควร
ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
Section
61. A person shall have the right to present
a petition and to be informed of the result of its consideration
within the appropriate time, as provided by law.
มาตรา
๖๒
สิทธิของบุคคลที่จะฟ้องหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ
ราชการส่วนท้องถิ่น หรือองค์กรอื่นของรัฐ ที่เป็นนิติบุคคล
ให้รับผิดเนื่องจากการกระทำหรือการละเว้นการกระทำของข้าราชการ
พนักงาน หรือลูกจ้างของหน่วยงานนั้น ย่อมได้รับความคุ้มครอง
ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
Section
62. The right of a person to sue a State agency,
State enterprise, local government organisation or other
State authority which is a juristic person to be liable
for an act or omission done by its Government official,
official or employee shall be protected, as provided by
law.
มาตรา
๖๓
บุคคลจะใช้สิทธิและเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญเพื่อล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขตามรัฐธรรมนูญนี้
หรือเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจในการปกครองประเทศโดยวิธีการซึ่งมิได้เป็นไปตามวิถีทางที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญนี้
มิได้
ในกรณีที่บุคคลหรือพรรคการเมืองใดกระทำการตามวรรคหนึ่ง
ผู้รู้เห็นการกระทำดังกล่าวย่อมมีสิทธิเสนอเรื่องให้อัยการสูงสุดตรวจสอบข้อเท็จจริง
และยื่นคำร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยสั่งการให้เลิกการกระทำดังกล่าว
แต่ทั้งนี้ ไม่กระทบกระเทือนการดำเนินคดีอาญาต่อผู้กระทำการดังกล่าว
ในกรณีที่ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยสั่งการให้พรรคการเมืองใดเลิกกระทำการตามวรรคสอง
ศาลรัฐธรรมนูญอาจสั่งยุบพรรคการเมืองดังกล่าวได้
Section
63. No person shall exercise the rights and liberties
prescribed in the Constitution to overthrow the democratic
regime of government with the King as Head of the State
under this Constitution or to acquire the power to rule
the country by any means which is not in accordance with
the modes provided in this Constitution.
In the case
where a person or a political party has committed the
act under paragraph one, the person knowing of such act
shall have the right to request the Prosecutor General
to investigate its facts and submit a motion to the Constitutional
Court for ordering cessation of such act without, however,
prejudice to the institution of a criminal action against
such person.
In the case
where the Constitutional Court makes a decision compelling
the political party to cease to commit the act under paragraph
two, the Constitutional Court may order the dissolution
of such political party.
มาตรา
๖๔
บุคคลผู้เป็นทหาร ตำรวจ ข้าราชการ เจ้าหน้าที่อื่นของรัฐ
พนักงานส่วนท้องถิ่น และพนักงานหรือลูกจ้างขององค์การของรัฐ
ย่อมมีสิทธิและเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญเช่นเดียวกับบุคคลทั่วไป
เว้นแต่ที่จำกัดในกฎหมาย กฎหรือข้อบังคับที่ออกโดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับการเมือง
สมรรถภาพ วินัย หรือจรรยาบรรณ
Section
64. Members of the armed forces or the police
force, Government officials, officials or employees of
State agencies, State enterprises or local government
organisations shall enjoy the same rights and liberties
under the Constitution as those enjoyed by other persons,
unless such enjoyment is restricted by law, by-law or
regulation issued by virtue of the law specifically enacted
in regard to politics, efficiency, disciplines or ethics.
มาตรา
๖๕
บุคคลย่อมมีสิทธิต่อต้านโดยสันติวิธีซึ่งการกระทำใดๆ ที่เป็นไปเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจในการปกครองประเทศโดยวิธีการซึ่งมิได้เป็นไปตามวิถีทางที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญนี้
Section
65. A person shall have the right to resist peacefully
any act committed for the acquisition of the power to
rule the country by a means which is not in accordance
with the modes provided in this Constitution.
<<
Previous Chapter |
Chapter 3 | Next
Chapter >>